२८ कात्तिक, काठमाडौं । सरकारले सामाजिक सञ्जाल एप ‘टिक टक’ले सामाजिक सद्भावमा खलल पु¥याउने निष्कर्ष निकाल्दै देशभर बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ ।
पछिल्लो समय टिकटकबाट सामाजिक, धार्मिक र साम्प्रदायिक सम्बन्ध बिथोल्ने गतिविधिलाई नियन्त्रण गर्न सरकारले तत्काल आवश्यक व्यवस्था मिलाउनुपर्ने आवाज उठिरहेका बेला सरकारले यस्तो निर्णय गरेको हो । सोमबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले यस्तो निर्णय गरेको सरकारका प्रवक्ता एवं सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री रेखा शर्माले जानकारी दिए । “टिक टकलाई प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय आज नै लिइएको छ। सञ्चार मन्त्रालय र नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले त्यसका लागि तयारी सुरु गरिसकेका छन्। सम्भवतः आजैबाट नै प्रतिबन्ध लगाइनेछ।”
टिकटक बन्द गर्ने सरकारको निर्णयप्रति विभिन्न राजनीतिक दलका नेता तथा सरोकारवालाले मिश्रित प्रतिक्रिया दिएका छन् । नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य मीनबहादुर विश्वकर्माले टिकटकमा अपलोड गरिएका केही गतिविधि र सामग्रीले सामाजिक सद्भाव बिथोल्ने र समाजलाई नकारात्मक बाटोतर्फ लैजाने भएकाले टिकटक बन्द गर्ने सरकारको निर्णय स्वागतयोग्य भएको टिप्पणी गरे ।
उनले भने, “सरकारको निर्णय स्वागतयोग्य थियो र त्यसलाई पूर्णरूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्छ । व्यक्ति, समाज र देशका लागि यो निर्णय अपरिहार्य थियो । अहिले बन्द भएको छ । तर आवश्यकता र प्रभावकारिताका आधारमा पुनः सञ्चालन गर्न सकिन्छ । ।” त्यस्तै, नेकपा (माओवादी केन्द्र)का महासचिव देवप्रसाद गुरुङले टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाउने सरकारको निर्णयको स्वागत गर्दै त्यसको पूर्ण कार्यान्वयनमा जोड दिनुभएको छ । ‘समाजमा अवाञ्छित गतिविधि फैलाउन टिकटकको दुरुपयोग भइरहेको छ र सरकारले त्यसका पक्षलाई ध्यानमा राखेर प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय समयसापेक्ष गरेको छ ।
पछिल्लो समय सामाजिक सद्भावमा आँच पु¥याउने खालका सामग्री फैलाउन यो सामाजिक सञ्जालको गलत प्रयोग भइरहेको र त्यसले व्यक्ति, समुदाय र समग्र प्रणालीमा नकारात्मक असर पु¥याइरहेको सरकारले दावी गरेको छ । यो सामाजिक सञ्जाल एपको दुरुपयोग भएको र यस्तो दुरुपयोगले पारिवारिक झैझगडा र विभाजन, सम्बन्धविच्छेद, सामाजिक विकृति र व्यक्तिको अधिकार हननमा योगदान पु¥याएको बताइएको छ । तर, नेकपा (एमाले) संसदीय दलका सचेतक महेश बर्तौलाले एपमाथि सिधै प्रतिबन्ध लगाउनुभन्दा नियमनकारी तरिका अपनाउन सरकारलाई सुझाव दिए । “टिक टकको दुरुपयोग पनि भएको छ। यसले परिवार, समाज र राष्ट्रमा समस्या निम्त्याएको छ। तर यसलाई प्रतिबन्ध लगाउनु हुँदैन, बरु कानूनद्वारा नियमन गर्नुपर्छ।”
एमालेका अर्का नेता महेश बस्नेतले सामाजिक सञ्जालमार्फत नेपालमा एपको प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने सरकारको निर्णयको समर्थन गर्दै अन्य सामाजिक साइट र युट्युब च्यानललाई पनि नियमन गर्न सरकारलाई सुझाव दिएका छन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उपाध्यक्ष डोलप्रसाद अर्यालले टिटकलाई प्रतिबन्ध लगाउनुको साटो नियमन गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन् । नेपाली काँग्रेसका महामन्त्री गगनकुमार थापाले सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोगलाई निरुत्साहित गर्न नियमन गर्न आवश्यक भए पनि नियमन गर्ने नाममा प्रतिबन्ध लगाउन नहुने बताउनुभएको छ ।
टिकटक, यदि सकारात्मक रूपमा प्रयोग गरियो भने, राजनीतिक दल र कार्यकर्तालाई जनतासँग जोड्ने उपयुक्त माध्यम हो। तर, प्रविधिको दुरुपयोग र समाजमा आपराधिक गतिविधिलाई प्रोत्साहन गर्ने सामग्रीद्वारा व्यक्तिगत स्वतन्त्रता हननका घटना बढ्दै गएकाले टिकटकको प्रभावकारी अनुगमनको आवश्यकता बढ्दै गएको छ । जनता पार्टीका केन्द्रीय प्रवक्ता डा शरतसिंह यादवले पछिल्लो समय अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको नाममा टिकटकमा अश्लीलता बढ्दै गएको बताए । व्यक्तिगत स्वतन्त्रतामाथि आक्रमण भएकोले सिंहले यसबारे सचेत हुन आग्रह गरे । उनले भने, “अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको नाममा टिकटक र युट्युब मार्फत व्यक्तिगत स्वतन्त्रता हनन गर्ने केही व्यक्ति र समूहले टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाएको हो, हामी प्रतिबन्धको विपक्षमा छैनौं तर सरकारले पनि टिकटकको प्रभावकारी अनुगमन गरी गलत सामग्रीमाथि प्रतिबन्ध लगाउनुपर्छ । र सहीलाई प्रोत्साहन दिनुहोस्।”
त्यसैगरी नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणका अध्यक्ष पुरुषोत्तम खनालले वर्ल्डलिङ्क लगायतका इन्टरनेट सेवा प्रदायकले टिकटक बन्द गरिसकेको र बाँकी कम्पनीलाई पनि पत्र पठाइएको र टिकटक छिट्टै बन्द हुने जानकारी दिए । सामाजिक अभियन्ता विन्दु परियारले सरकारले सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध लगाउनुभन्दा पनि सोही अनुसार कानुन बनाएर नियाल्नुपर्ने बताए ।
नेकपा (एकीकृत समाजवादी) निकट समाजवादी प्रेस सङ्गठनले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘नागरिक पत्रकारितासँग जोडिएका सामाजिक सञ्जाललाई नियमन गर्न कानूनको खाँचो छ । नेपालमा सञ्चालनका लागि मापदण्ड निर्धारण गर्न आवश्यक छ ।”
१६२ पटक हेरीएको
