२३ भदौ, काठमाडौं । अमेरिकी डलरको भाउ अहिलेसम्मकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार आज एक अमेरिकी डलरको बिक्री दर १३३.४४ रुपैयाँ पुगेको छ । यसअघि भाद्र १ गते एक अमेरिकी डलरको भाउ १३३.३४ रुपैयाँ पुगेको थियो ।
आज एक अमेरिकी डलरको खरिद दर १३२.८४ रुपैयाँ कायम छ ।
भारतीय मुद्रा कमजोर भएपछि डलरको भाउ बढेसँगै नेपाली रुपैयाँ सस्तो भएको छ । नेपाली रुपैयाँ र भारतीय मुद्रा बीच स्थिर विनिमय दर छ। १६० नेपाली रुपैयाँ बराबर १०० रुपैयाँ। यही कारणले गर्दा भारतीय मुद्रा कमजोर हुँदा नेपाली रुपैयाँ पनि सस्तो हुन्छ । एक डलर ८३.१३ भारतीय रुपैयाँमा तय गरिएको छ।
पछिल्लो समय भारतमा आयात बढ्दै गएको छ । भारतीय रिजर्भ बैंक (आरबीआई) ले मुद्रास्फीति दर बढ्ने प्रक्षेपण गरेको छ । उपभोगका लागि आयात बढ्दा विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा कमी आउँछ । परिणामस्वरुप डलरको माग बढेको र जनसङ्ख्या कमजोर भएको मिडियाको विश्लेषणले देखाएको छ । यसै सन्दर्भमा केही विदेशी लगानीकर्ताले आफ्नो पैसा झिकेर फिर्ता लिन थालेका छन् ।
डलरको मूल्य बढेपछि विदेशमा काम गर्ने नेपालीले पठाएको रकमले रेमिट्यान्स आम्दानी बढाउँछ । नेपाल राष्ट्र बैंकको भदौसम्मको तथ्यांकअनुसार ११ खर्ब १२ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स नेपाल भित्रिएको छ ।
डलरको मूल्य वृद्धिले निर्यात व्यापारलाई राहत दिनेछ । तर वस्तुको निकासी सीमित भएकाले विनिमयदरको फाइदा उठाउन नेपाललाई गाह्रो छ । वस्तु तथा सेवाको बिक्रीबाट हुने आम्दानीसँगै पर्यटन क्षेत्रको आम्दानीमा पनि सुधार आउनेछ । हस्तकलालगायत नेपाली वस्तु निर्यातकर्ताको आम्दानी बढ्नेछ ।
नेपालले ठूलो परिमाणमा आयात गर्ने भएकाले विदेशी मुद्रा तिरेर खरिद गर्नुपर्ने वस्तु तथा सेवा महँगो छ । जेठसम्म १४ खर्ब ८० अर्ब ९८ करोड रुपैयाँ आयात भएको छ । आयातित वस्तु महँगो डलरसँगै भित्रिने भएकाले यसको दबाब मूल्यवृद्धिमा पर्नेछ ।
पेट्रोलियम पदार्थ र डलरको मूल्य बढेसँगै नेपालमा पनि महँगो हुने भएको छ । अहिले पनि नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढाउन थालेको छ ।
डलरको भाउ बढ्दा नेपाललाई फाइदाभन्दा नोक्सान बढी भएको छ । अर्थतन्त्र आयातमा निर्भर भएकाले डलरको भाउ बढेसँगै नेपाली बजार प्रभावित भएको छ । डलरमा तिर्ने हो भने विदेशबाट आउने सामानको मूल्य बढ्छ ।
२०५ पटक हेरीएको
